İkinci əl avtomobil bazarında gözlənilən yeni vergi dəyişiklikləri və ƏDV hesablanması qaydalarındakı yeniliklər sürücülərin və avtomobil alverçilərinin diqqət mərkəzindədir. Vergi Məcəlləsinə təklif olunan layihəyə əsasən, avtomobil satışı fəaliyyəti ilə məşğul olan rəsmi dilerlər tərəfindən istehsal tarixi beş ildən artıq olmayan və yalnız nağdsız qaydada əldə edilmiş işlənmiş avtomobillərin satışına üç il müddətinə ƏDV-nin birbaşa ümumi məbləğdən deyil, məhz ticarət əlavəsindən hesablanması mexanizminin tətbiqi nəzərdə tutulur.
Bu dəyişiklik rəsmi diler şəbəkələrinin ikinci əl avtomobil bazarındakı fəaliyyətini stimullaşdırmaqla yanaşı, həmin əməliyyatlar üzrə vergi yükünün azaldılmasına və şəffaflığın artırılmasına xidmət edir. Məlum olduğu kimi, daha əvvəl rəsmi diler şəbəkələri ilə keçirilən görüşlərdə qaldırılan əsas problemlərdən biri məhz istehsal tarixi beş ildən çox olmayan ikinci əl avtomobillərin alqı-satqısı zamanı yaranan yüksək ƏDV yükü idi. Yeni tətbiq ediləcək mexanizmə nəzər salsaq, məsələn, rəsmi diler avtomobili əlli min manata alıb əlli beş min manata satdığı təqdirdə, ƏDV artıq ümumi alış qiymətinə deyil, dilerin əldə etdiyi beş min manatlıq ticarət əlavəsinə hesablanacaq. Bu isə həm dilerlər üçün müəyyən maliyyə üstünlüyü yaradır, həm də onların bu segmente olan marağını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bununlə belə, ən çox verilən suallardan biri məhz bu dəyişikliyin maşınların ümumi qiymətinə necə təsir edəcəyi ilə bağlıdır.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a açıqlama verən nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Tale Ələddinzadə bildirib ki, Vergi Məcəlləsinə təklif olunan bu dəyişiklik ilk növbədə rəsmi dilerlərin fəaliyyətinin qanuni müstəvidə genişlənməsinə və şəffaflığın təmin olunmasına hesablanıb: "İkinci əl avtomobil bazarında uzun müddətdir ki, yüksək vergi yükü ilə bağlı müəyyən çətinliklər mövcud idi və rəsmi dilerlər bu sahədə bazarda tam gücləri ilə iştiraka çətinlik çəkirdilər. ƏDV-nin birbaşa ümumi dəyərdən deyil, ticarət əlavəsindən hesablanması mexanizmi dilerlərin üzərinə düşən yükü yüngülləşdirəcək. Bu da öz növbəsində vətəndaşların rəsmi dilerlər vasitəsilə daha etibarlı, texniki yoxlanışdan keçmiş və zəmanətli ikinci əl avtomobillər əldə etməsinə şərait yaradacaq".
Onun sözlərinə görə, bu yeniliyin bazardakı ümumi qiymətlərə təsiri birbaşa ucuzlaşma şəklində olmayacaq, lakin qiymətlərin sabitləşməsinə və qara bazarın payının azalmasına müsbət təsir göstərəcək: "Bir çoxları elə başa düşür ki, ƏDV qaydalarının dəyişməsi avtomatik olaraq bütün işlənmiş maşınların ucuzlaşmasına səbəb olacaq. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, bu güzəşt yalnız istehsal tarixi 5 ildən çox olmayan, yalnız nağdsız qaydada alınan və rəsmi dilerlər tərəfindən satılan avtomobillərə şamil edilir. Buna görə də kütləvi avtomobil bazarında qiymətlərin dərhal aşağı düşməsini gözləmək düzgün olmaz. Ancaq rəsmi diler şəbəkələrində şəffaflığın artması və vergi optimizasiyası nəticəsində alıcılar üçün daha əlverişli kredit və lizinq şərtlərinin yaranması gözləniləndir ki, bu da uzunmüddətli dövrdə bazarın sağlamlaşmasına xidmət edəcək".
Əli,
